![](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/61a7dfa9e91cb774eb9b5bc1/92b0e8ae-794c-42c3-ba4f-a82897d42f14/IMG_20211129_100202.jpg)
![](https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/61a7dfa9e91cb774eb9b5bc1/305a06f3-eadf-4c1a-af8b-6f32d1d9dfce/c8a1b6_ccf8791cc5f54c21b36759a16e9260cb_mv2.jpg)
Tupu ki roto
Tupu ki waho
Tupu ki te whai ao
Ki te ao marama
Tihei mauri ora!
Haere mai e nga mana
Haere mai e nga reo
Ngā kārangarangatanga maha o te motu ka eke nei
Nau mai, haere mai ki te uri a Te Rangitakaroro.
Nei rā te reo pōhiri o Ngāti Tarāwhai e mihi ake
Tēnā koutou, tēnā koutou, tēnā koutou katoa.
He Kupu Whakaatu
He reo atu tēnei ki ngā kārangarangatanga maha puta noa i te Motu, a, whiti atu hoki ki ngā tuawhenua o te āo e noho mai rā te maha o te iwi Māori e taki whai ana i te oranga mō rātau. Hoatu, ahakoa kei hea e noho ana, e pēhea ana rānei tā rātau noho, e kore e warewaretia te hau kāinga, me nga tūpuna nā rātau te mauri o te iwi i pupuri, tae atu hoki ki ngā tikanga e mau nei i a tātau i te rā nei.
Koirā, kia hoki te korero ki te orokotīmatanga o te iwi, āe, ko te tohu tēnei ki a Ngātoro-i-rangi, te tohunga nāna te whenua i takahi, i mau ai te tapu ki runga i te whenua. Heke haere iho ngā whakatupuranga me te mau anō i aua tapu e te mahi a ngā tohunga. Ko Ngāti Tarāwhai kē nā hoki.
Hoki ai te korero ki tō rātau nohanga kāinga i te wā i a rātou, arā, i Okataina. Kātahi ka noho ki Te Koutu, ki Anatūpāpaku, ki Motuwhētero, ki Whakaruamānuka, ki Tahunapō arā, arā atu ō rātau kāinga i reira. Otirā, ko te wāhi ūnga mai o ngā waka, arā, i Tauranganui. He wāhi tēnei o te moana i noho hei tauranga mō ngā waka.
He aha rā, nā te huhua pea o te rākau tōtara i Okataina, ka puta ngā mōhiotanga o ngā toa i reira ki te whakairo rākau. Ahakoa i te tīmatanga, he whakairo waka mō rātau, ā, hei hoko ki ētehi o nga iwi o Te Arawa, ā, i hea noa atu rānei. Kātahi ka mahi i tā rātau mahi.
Mea rawa ake, nō te taenga mai o te Pākeha ki roto o Te Arawa me ā rātau tikanga mō te hanga whare, ka whai hoki a Ngāti Tarāwhai ki tērā mahi, arā, ki te whakairo whare. Ko tōna mutunga iho, kua marara katoa ā rātau mahi whakairo rākau, kei roto i ngā whare pupuri taonga kei ngā tuawhenua huhua o te Ao.
Kia tau mai te korero ki te rā nei, kua whakaaro nui tātau ngā uri o rātau mā, ki te whai i ngā taonga i whakarere iho e rātou. Ka nui te pai o ngā hapu e taki whaiwhai ana i ngā mahi waiata, ngā mahi ako i te reo Māori, ngā mahi ako hoki i te whakapapa. Ko te wawata i tēnei wā, ko tōna mutunga iho, kua mau katoa i a tātau ngā taonga i whakarere iho e ō tātau tūpuna ki a tātau.
Ka mutu
Te Poroa Malcolm